ALÜMİNYUM ELDE ETME

ALÜMİNYUM ELDE ETME

ALÜMİNYUM ELDE ETME

 Alümin, boksit filizinden elde edilir. Boksit, en elverişli alüminyum kaynağıdır, ama alüminyum çeşitli kil ve zümrütlerde de bulunur. Adını, Fransa'da ilk bulunduğu yer olan Les Baux'dan alan boksite Gine, Jamaika, Surinam, A-vustralya, Sovyetler Birliği ve öteki ülkelerde de ras-lanır. Çeşitli boksit yataklarında değişik miktarlarda alümin bulunur. Ancak #39;den daha fazla alümin içeren yüksek nitelikli filizler ticari açıdan işlenmeye değer. Aiüminyum özütleme tarihi: Metal, alüminyu-mun varlığını. yaklaşık 200 yıl önce Lavoisier ortaya koydu. Ancak ne o, ne de 20 yıl sonra sir Humphry DAVY saf metali ayırmayı başarabildi . Alüminyumu ılk özütleyen, Hans Christian OERSTED, 1825' te çok az miktarda alüminyum elde ettiyse de, 1852'ye kadar önemli sayılabilecek ölçüde alüminyum elde edilme-miştir. O tarihte artık, pratik yararları anlaşılmış ve yalmzca;laboratuvarlarda incelenen bir madde olmak-tan çıkmıştır. Ancak, çok pahalıya mal olduğundan altından daha değerliydi. A.B.D. Kongresi'nin General Grant'a verdiği değerli nişan, alüminyumdan yaptı-rılmıştı 1886'da, Fransa'da, Paul Heroult, Birleşik Devlet-ler'de ise Charles Martin Hall, birbirlerinden ayrı ola-rak, alüminyumun alümin'den özütlenmesi için bir

elektroliz işlemi geliştirmişlerdir. Bugün de kullanı-lan bu işlem sonucu alüminyum, nişan gibi değerli eşyaların yapımında kullanılan bir metal olmaktan çıkıp bir yapı malzemesi haline gelmiştir. Elektroliz sürecinin bulunuşundan birkaç yıl sonra, dünya üre-timi yılda 2 000 tonu buldu. 1972'de ise üretim, 10 mil-yon tonu geçti. Boksitten Mümin: Elektroliz; sürecinde kullanılan alümin, boksitten elde edilir. Bu, öğütülmüş boksiti yüksek sıcaklıktaki kostik soda çözeltisinde yumuşat-makla yapılır. Alümin, kostik sodada çözünerek sod-yum alüminat oluşur.Yabancı maddeler çözünmeden kaldığından, süzülerek alınabilir. Bu çözeltiden alü-min, bir oksit (3 molekül su ile birleşmiş halde) ola-rak yeniden elde edilir. Ancak birleşme çok kuvvetli olduğundan, suyun alınması için 1 300°C' a ısıtılma-• sı gerekir. Sonuçta susuz alümin (A1,03) ele geçer.

Alüminyuın özütleme süreci. Önce boksit filizi kostik soda çözeltisinde öğütülür. Katı yabancı maddeleri uzaklaştırmak için süzülür. Suyu atmak için ısıtılır. Sonuçta alümin, erime noktasını düşürmek için kriyolitle karıştırılır. Karbon bloklar ve fırının karbon kaplamaları arasından kuvvetli bir elektrik akımı geçirilerek, saf metale indirgenir.

Karbon, anottan gelir. Tüketilen anot elektrolite ula şamayacak kadar kısalırsa, yenisi yerleştirilir. işlem sırasında büyük miktarda elektrik kullanı-lır. .150 gr alüminyum eldesi için, ortalama 8 kwh elekt-rik harcanır. Bir yılda bir ailenin kullandığı enerji ile 50 kg metalden fazlası elde edilemez. Bu nedenle, alüminyum fabrikaları her,' zaman, ucuz enerji kay-naklarının 'yanına kurulur. Eskiden bu kaynak ço-ğunlukla hidroelektrik enerji idi. Ancak, günümüzde kömür ve petrolden üretilen enerji kadar, nükleer enerjiden de yararlanılmaktadır. Bu çok büyük ener-ji gereksiniminden dolayı, başka özütleme yöntemle-rinin geliştirilmesi için çalışmalar yapılmaktadır. Ku-zey Amerika'da klorür yönteminden yararlanılmakta ve kireç kullanan bir başka süreç de geliştirilmekte-dir. Ancak bunlar ve öteki yeni yönteinler henüz top-lam üretimin yalnızca küçük bir bölümünü oluştur-maktadır. Elektroliz yoluyla elde edilen alüminyum - 99,8 saflıktadır. Başlıca yabancı maddeler demir ve silisyumdur. Özel amaçlar için, daha ileri saflaştırma ile 99 saflıkta alüminyum elde edilebilir. Erimiş alüminyum yalıtılmış kaplara akıtılır ve özel nitelikte alaşım elde etmek için fırınlara alınır. Orada yeni işlemler için metal çubuk, kalın dilim ya da külçe halinde dökülür.

Etiket: ALÜMİNYUM ELDE ETME

Bu içerik sizi rahatsız ediyor ise ve kaldırılmasını istiyorsanız öneri şikayet bölümünden bize ulaşabilirisiniz. Tıkla bildir.


|| 23 02 2017 Şubat Perşembe