ALAŞIM  NEDİR

ALAŞIM  NEDİR

ALAŞIM Ilk alaşım olan BRONZ (bakır ve kalay karışımı). I .15.3 )00'e doğru bulunmuştur. Günümüzde metal eşya ların çoğu, sayıları binleri bulan değişik alaşımlardan yapılır.Alaşım, en az biri metal olmak koşuluyla iki ya da daha çok ELEMENT'in birleşmesinden oluşan bir maddedir. Ancak, hiç bir metal yüzde yüz saf hale ge tirilemediğinden bu tanım çok geniştir ve ıcalaşımr terimi, genellikle bilerek biraraya getirilmiş değişmez orandaki metaller için kullanılır. Alaşım. saf metallerden daha değerlidir. Çünkü, 
Demir, fırından, nikel ve magnezyum içeren kepçelere aktarılıyor. Magnezyum kaynar ve  magnezyum fişeğia halinde tutuşur. Tepkime, karbonun demir içinde, her zamanki küçük taneler yerine grafit yumrulart haline gelmesine neden olur. Böylece, SG demir (sferoidal grafit) denen çok sağlam bir alaşım oluşur. (altta, solda) 


A: Saf bir metal, atomları düzgün sıralar halinde yerleştiğindeız kolaylıkla bükülür. 

B: sıralar arasında kaymalar, düzgün biçim içinde yartklar, çallamalar yapar. 

C: Katı çözelti a/aşınzında, eklenen atomlar. sıraları bozarak başka biçimler verir ve metali sağlamlaştırır. 


Karışımlar çok çeşitli olabilir. Bunun yanı sıra „ozel amaçlar için sağlanılık, elektrlksel iletkenlik. ısı ve korozyona (aşınmaya) direnç gibi değişik dzelliklere ağırlık verilebilir.Bazı sat metallerin yararlı özellikleri vardır ama genel endüstri işlemleri için gerekli ni telikleri taşımaları enderdir. Örneğin bakır, elekt riği iyi iletir, ama son derece yumuşak tır. Herhangi bir metale öteki elementlerden küçük bir miktar katmakla, sözkonusu metale kendine özgü yararlı niteliklerin yanısıra, mekanik özellikler de ka zandırılır. Alayım yapımı: Biraraya getirilecek elementlerin sayısı ve oranları, alaşım yapımını karmaşık hale ge tirebilir. En yalın teknik, metaller) istenen oranlarda birarada eritmektir. Ancak, bu her zaman olası değil dir. Elementlerin erime noktaları birbirinden çok fark lı olduğundan dahadüşük erime noktalı bileşen, fazla miktarda buharlaşmaya başlar. Sozgelimi bakır, 1 084°Cta çinko 419`'C'ta erir, 907.eta kayna maga başlar. Pirinç yapılırken, eğer bakır ve çinko bir likte 1 084°Ca ısıtılırsa her ikisi de eri', ama çinko, bakırın erimesinden çok önce kaynamaya ve buhar laşmaya başlamıştır. Bu nedenle pirinç yapımında bakır, eriyinceye ka dar ısıtılır ve dahs sonra katı çinko eklenir. Çinko, sıvı bakır içinde kolayca ve fazla buharlaşma olmadan erir. Ancak, çok yüksek sıcaklıklarda biraz çinko yltimi olacağından, karışıma, gerekli çinko miktarından biraz fazlası katılmalıdır. Erime noktaları çok farklı olan elementlerin ka rıştırılmasında kullanılan bir başka yontem de, once bir ,ana alaşım» hazırlamaktır. Sözgelimi, eğer bir alaşim % 5.1 000'C'ta eriyen A metal' ve % .95,450°C ta eriyen B metall içerirse, 5 kg erimiş metale 95 kg katı metal katılması zor olacaktır. Bunun için, iki me tal % 50 oranında karıştırılarak bir sana alaşım» ya pılır. Daha sonra geri kalan miktarlar, bu ana ala şımdan alınan küçük oranlarla eritilir. Alaşımların yapısı: Saf metallerin atom yapıları, alaşımların özellikleri anlaşılmadan açıklanamaz. Diş görünüşlerinden anlaşılmamakla birlikte, me taller billur yapıdadır. Metal ATOM'ları düzenli bir bi çimde yerleşmiştir. Bir kafes gibi kesin geometrik ka lıplar içinde, belirli noktalarda yerleşmiş düzgün bir ağ oluştururlar.

Boyle yapılar mekanik olarak yumu şaktır. Çünkü. bir düzlem üzerinde ya da yassı yaprak biçiminde dizilen atomlar, dışardan uygulanan bir kuvvet etkisiyle kolayca birbirleri üzerinden kayabi lirler. Uygulanan kuvvet kalktıgında, düzlemler geri kayarak asıl yerlerine gelmezler. Bu, saf metallere plastik ya da macunumsu bir ozellik verir. Gerçekte, atom düzlernleri birbiri üzerinden, tam blllur yapıdaki yanlış yerleşme diyo adlandırı lan etkilerin doğrudan sonucu olarak, daha kolay kasaf metaller, genellikle büyük tanelidir. Aralarındaki göreceli sınırlar boyunca kolayca kırılırlar (a). Birçok alaşzin küçük taneler halindeki bileşenlerden oluşur (b). Sınırlar daha karışıktır ve bu kırılmaya karşı dayan:kW:d' artırır. (üstte, solda ı Nikel stlısyurn ala.şımı, elektron mikroskopu altında görülüyor (40 000 kez bilyütülmilş). Yanlış yerleşmeler (siyah çizgiler) Ni ,Si bileşiğintn küçük tanecikleri tarafından önlenir. (üstte, sağda) Yüksek hızlı çelik kesme aleti bir metal yüzeyi tornalwor. Bu sert çelikler, % 22 tungsten. % 4 krom ve küçük miktarlarda karbon, molibden re vanadyum içerir. Akkor halde sertliğin korunması için bazen kobalt katılır. 

Metal billıır biçiminin bozulmasında yanlış yer leşme'nin oynadığı rolü anlayabilmek Için, büyük bir halının oda boyunca çekilmesini gözlemek gerekir. Hallyı bir uctınci,rı kaldırmak ve çekmek Için büyük bir kuvvete ve birkaç kişiye gerek vardır. Ama hah, önce öteki ucundan one dogru itilirse (yanlış yerleş me). kolayca çekilebIlir. Ister akışını oluşturmak üzere, Ister artık madde halinde olsun. metal BILLURLARI Içinde farklı tipte atomların bulunması. kayma hareketini önler ve me :alde yanlış yerleşmelerin oluşmasını zorlaştırır. Ala. şımlara katılan metal miktarı, tipi ve aynı zamanda bu metalın bilim• yapıdaki düzeni, alaşımın son ozel liklerini büyük olçüde etkiler. Erimiş halde hazırlanan alaşımlar, daha sonra so gutulur. Metallerin, çoğu erimiş halde birbirleriyle bü tünüyle karışırlar Bu karışımlar, metallerin birbirleri içindeki çozeltileri olarak da düşünülebilir. Erimiş hal de k,rış,mayan metaller, yağ ve su gibi birbirlerinden ayrılma eğiliminde olduklarından. genellikle yararlı alaşımlar oluşturmazlar. Çozeltinin katılaşma sırasındaki davranışı, olu şacak alaşımın özelliklerini büyük ölçüde etkiler. Az raslanan bir ornek. katılaşma sırasında çözeltinin ka rışmamasıdır. Bu ürün kat: çözelti diye adlandırılır. Burada, ulaşım her tanenin erimiş karışımla aynı bi leşimde olduğu taneli bir billur yapı gösterir Yalnızca 
bakır ve nikel gibi birkaç metal çifti,olası göreceli oran ların bütününü içerecek biçimde katı çözelti oluştu rurlar. Gene az raslanan başka bir örnek de, iki bileşi ğin katılaşma sırasında büsbütün ayrılmasıdır. Bu durumda katı alaşım, saf metal blllurlarının bir karı şımı olacaktır. Bu iki aşırı örnek dışında ise, genellikle metaller birbirlerinde sınırlı olçüde çözünürler. Böylece ulaşım, iki katı çozeltinin bir karışımı olur. Bunlar evre (faz) olarak adlandırılır. Bir ornek olarak, kurşun ve kalay ulaşımı alınırsa, genellikle (alfa) olarak adlandırı lan evre (faz). Içinde 5 oranında çözünmüş kalay bulunan kurşundan oluşur. 3 (beta) evresi ise, % 1 kurşun Içeren kalaydır. Bu sistemde % 62 kalay, % 38 kurşun idealdir. Çünkü alaşım, istenen sıcaklıkta saf bir metal gibi bütünüyle erlr.Bu bileşimdeki• ulaşıma. ötektik (birerim) bileşim adı verilir. Mikroskop altında incelenirse. kalayca zengin evresi, kurşun tarafından çevrelenmiş, uygun biçimde bölümlere ay rılmış tanecikler olarak görünür. Kesin erime nokta sından dolayı bu ulaşım, LEHIMLEME işlerinde çok kullanılır. % 65 kurşun içeren bir başka alaşım,mikroskopik bir yapıdadır ve kurşunca zengin alfa evresinin nis peten büyük taneleriyle ötektik evrenin daha ince ta neciklerinden oluşur. Bu alaşımın erime noktası 70°C'  32  Basınçla döküm, güç biçim verilen metal parçaların yapımında kullanılan bir tekniktir. Alaşımın kalıba, hatasız bir sonuç elde etmek için iyi akması gerekir. Burada bir çinko ulaşımı olan Mazak,kullanılmakta dır. (solda) Yüksek basınçla kalıba verilmeden önce erimiş alaşım,dcpolama /ırzınıza yüklcnir. Kalıp, daha sonra açılır re dökilm, pilskürtmc pimleri yardımıyla çıkarılır. Son olarak su banyosunda soğutulur. 

In biraz üstüne çıktığından.katılaşma sırasında ko laylıkla biçim verilebilır Bu nedenle boruların bir leştirilmesi gibi işlerde kullanılır ve çoğunlukla usu boruları lehimi> diye bilinir. Katı çözeltilerin iki farklı yapısı vardır: yer de ğistirınis ve ara durumlu. Yer değiştirmiş katı yapıda, eklenen ınetalin atonıları, genellikle, raslantısal bi çimde asıl metal ağları içindeki atomların yerini alır. Sozgelimi küplerden oluşmuş bir billur ağı, her köşe sine yerleşmiş olan asıl metal atomları ile birkaç kö şeye rasgele girmiş olan öteki metal atomlarını içerir. Bu durum, yalnızca, kabaca aynı büyüklükte atom ları bulunan maddelerde gerçekleşir. Etkinin çoğu kez önemsiz görünmesine karşın, ağ hareketini engel leyen ve maddede bir sertleşme ortaya çıkaran neden, atom büyüklüklerindeki önemsiz farklılıklardır. ör neğin, bakır ve NIKEL.yer degiştirmiş türde katı çö zelti yaparlar. Ara durumlu katı çözeltilerde, eklenen maddenin atomları. her köşesinde asil metal atomları olan küp lerin içine küçük toplar gibi yerleşmiş halde, asil me tal ağları ile birarada bulunurlar. Eklenen maddeler. genellikle, atomları ağ aralarına yerleşebilecek kü çükltıkte olan KARBON ya da AZOT gibi ametal mad delerdir. Bazı billur yapılarda. aradaki atomlar yanlış yer leşmeyi engelleyici bir rol oynar. Bu nedenle çok kü çük miktarlarda eklenmeleri gerekir. Örneğin saf de mir içinde % 0,1 oranında karbonun, ara durumdaki türü oluşturacak biçimde çözünmesi, metal dayanıklı lığını on kat artırır ve yumuşak demiri sert çeliğe dö nüştürür. Bir başka tip ulaşım yapısında da, iki farklı metal atomu, bazı kesin oranlarda kimyasal bağ oluşturur (1:1, 2:2, 2:3 vb.).Böyle alaşımlara yarı metal bileşik ler denir ve düzgün bir ağ yapıları vardır. Yarı metal bileşikler son derece sert ye kırılgandır Ancak bu tür tanecikler, normal katı çözelti içinde da, ğıldığında.

Ulaşıma sertlik verirler. Kurşun kalay an timon alaşımları, yarı metal kalay antimon bileşiği içeren, göreceli olarak büyük billurlu bir mikro yapı dadır. Bu yarı metal bileşikler, ulaşımda, öteki evre tarafından sarılan,billur bir evre biçiminde ortaya çı kar. Kurşun kalay antimon alaşımları, içlerindeki ya rı metal bileşikler aşınmaya karşı dayanıklılık sağla dıgından ve daha kolaylıkla biçimlendirilebilme özel liklerinden dolayı, yataklarda kullanılmaya çok uy gundur. Çöktürmeyle sertleştirme: Yarı metal bileşikler, alaşımların sertleştirilmesinde de oldukça önemli rol oynarlar. Yüksek sıcaklıklarda katı çözeltinin sert leşmesi, bir gerileme gösterir ve billur ağının bozul ma eğilimi fazladır. Bu durum, alaşım atomlarının engellemelerine karşın, yanlış yerleşmelerin ortaya çıkmasına yardımcı olur.

ALAŞIM  NEDİR, Alışım nerelerde kullanılır alışım hakkında bilgiler , Alışım malzemleri, Alışım anlamı

Bu nedenle metal yumuşar. Normal koşullarda, küçük miktarda yarı metal bile şikler içeren bir alaşım hızla sogutulursa,bileşik aşırı doymuş katı Melli halinde tutulacaktır. Daha sonra dikkatle kontrol edilerek yapılan yeniden ısıtma, yarımetal bileşikleri, katı çözelti içinde çok iyi dağılmış halde çökelmeye götürün Küçük.sert çök eleri etkin biçimde en gelire. Ayrıca, oluşmaya ya da yeniden erimeye baş müş tanecikler, yanlış Yerleşrn ladıkları sıcaklıkla doğru orantılı olarak, bu alandaki etkinliklerini sürdürürler. Çöktürme ile sertleştirilmiş alaşımların bir başka önemli üstünlüğü de, aşırı doymuş katı çözeltinin bir ölçüde yumuşak olmasıdır. Böylece, son sertleştırme işleminden önce kolaylıkla biçimlendirilebilırler. Çeligin ısıl işlemi : Aşırı doymuş katı çözeltinin, çeliklerin ISIL /ŞLEM'inde önemli rol oynayan özel bir türü vardır. 8002C'ta bir çeliğin soğuk yağda, hızla soOutulınasıyla. 700°C dolaylarında normal ola rak oluşan ozgül yapı değişimi için yeterli süre tanın mamış olur (Bu değişim demir karbür oluşturmak üzere karbon atomlarının demir içinde hareketleri so nucu oluşur ve yükseltilmiş ısıda belirli bir süre için de gerçekleşir., Soğutma işlemi sonucu karbon atom ları, ağı, yanlış yerleşme hareketlerini büsbütün güç leştirecek derecede bozar. Bu yolla işlem görmüş çeliğe martensit adı ve rilir ve çok serttir. Bu sertlik, kırılganlıga neden 'ol duğundan kullanışlı değildir.

Bu özellik, alaşım yapı mında gözönünde bulundurulması gereken noktaları ortaya koyar: sertlik, alaşım ekleyerek artırılabilir: ama belirli bir düzeyin üstünde, metal sağlam olmaktan çıkar. Martensitın kırılganlığı, ta v laına (yeniden 500 700°C arasında ısıtma.) ve onu iz leyen soğutma ile giderilebilir. Bu işlem, alaşım sert ligini bozmaksızın sağlamlık kazandırır. Çok kullanılan alaşımlar Bronz, insanoğlunun yaptığı en eski alaşımdır. Ağırlıkça yaklaşık 10:1 ora nında bakır kalay karışımından oluşur. Başka bir ba kır alaşımı, ağırlıkça % 10 45 arasında çinko içeren pirınçtir. Dökme demir (pik demir), % 2 4,5 arasında karbon., eser miktarda manganez, fosfor, silisyum ve kükürt içeren demirdir. Dökme demir ataşım/ar fikri, krom. molibden gibi elementleri içerir. Eklenen bu ınaddeler. basit dokme demirin özelliklerini geliştirir. Çelik, % 2'den az karbon, % l'den az manganez ve daha az miktarlarda silisyum, fosfor, kükürt ve oksi jen içeren demir karbon alaşımıdır. Alaszm Delikler, kabaca şu oranda elementler içerir: krom ya da nikel % 0,4 ya da daha fazla: molibden, tungsten ya da va nadyum % 0,1 ya da daha fazla: manganez % 10 ya da daha fazla. 18 8 paslanmaz çelik, yüzeyde ince ve dayanıklı oksit filmi oluşturan   18 krom içerir. Bu soydam film, demiri paslanmaktan korur. % 8 nikel ekleme, alaşıma işlenme kolaylığı verir. Bu alaşım ça tal, bıçak, vb. sofra takımları, mutfak lavabosu ve çeşitli ev araçları yapımında kullanılır. Nimonik ula sıMlar, , asil metal olarak nikele. aliiminyum, titan ve molibden katılmasıyla yapılmıştır. Yüksek ısılarda bo zulmaya dayanıklıdır. Gaz türbin' kanatları yapımın da önemli uygulama alanı bulur. Alüminyum ataşıın ları, sağlamlığın ve düşük ağırlığın gerekli olduğu iş ler için yapılır. Silisyum, bakır ve magnez.yum ile kü çük miktarlarda manganez, çinko, titan ve nikel gibi maddelerle birlikte bu alaşımları oluştururlar. İlk üre tilen alüminyum alaşımlarından biri. Duralumin'dir 


Başka işlemlerle üretilen alaşzmların aritilmasz için elektrociiruf arztlın süreci (ESR süreci). Alaşzm külçesi (büyük silindir), erinziş cüruf içine yavaşça daldirilzr. Bu külçe cürufla lepkimeye girer ve saflaşır. Elektrik akımı, alaşzın külçesinden geçirilir ve oru eritir.Saflaşrmş alaşzın: cüruf banyosonun dibinde toplanır. 
Dayanıklı, iı,fif ve sağlam bir Madde olduğundan, Zeplin (HAVA GEMISI) ve modern uçaklarin yapı ele mani olarak kullanılır. Duralumin, % 4 bakır ve az oranda magnezyum, manganez ve silisyum içerir. Alüminyum alaşımları nın bir başka uygulama alanı da, elektrikli mutfak, ve pisirme eşyalarıdır. Amalgamalar, cıva esaslı alaşımlardır ve çok yaygın olarak DIŞ HEKIMLIĞI' nde kullanılır. 


Etiket: ALAŞIM  NEDİR, Alışım nerelerde kullanılır alışım hakkında bilgiler , Alışım malzemleri, Alışım anlamı,alasimnedir

Bu içerik sizi rahatsız ediyor ise ve kaldırılmasını istiyorsanız öneri şikayet bölümünden bize ulaşabilirisiniz. Tıkla bildir.


|| 23 02 2017 Şubat Perşembe