AĞIZ ARMONİKASI NEDİR

AĞIZ ARMONİKASI NEDİR

AĞDALILIK Bk. VİSKOZİTE 
AĞIRLIK Bk. KÜTLE VE AĞIRLIK 
Ağız armonikasının 1821 yılında Almanya'da C.F.L Buschmann tarafından bulunduğu sanılmaktadır. I3uschmann, çalgısına mundaoline adını verdi. (Buschmann. HARMONİUM gibi, serbest dilciklerden oluşan bir başka çalgının, yani AKORDEON'un da geliştirilmesinde rol oynamıştır.) Birleşik Amerika gibi bazı ülkelerde ağız armo-nikası, özellikle XIX. yüzyılda, sınırlara giden müzik eğitiminden yoksun oncillerin, ceplerinde kolayca ta-şıyabildikleri için, pek sevdikleri bir çalgı olmuştur. İkinci Dünya SavaWrıdan sonra ise, özellikle Chica-go'da ve karaderill halk arasında. ağız armonikası ta-rihinin en parlak donemini yaşamaktadır Buradaki zenciler, öz mtiziklerinin karmaşık dilini armonikaya uygulamakta yoğun bir çaba gostermiş ve büyük ba-şarı elde etmişlerdir.  

Sir George Grove, büyük Müzik ve Müzikçiler Sözlüğü'nde ağız mızıkasına armonika denmesinin doğru olmayacağını, bu adın tutulmayacağını, çünkü aynı adda çok daha soylu bir çalgının zaten var olduğunu yazıyordu. Gerçekten de, müzik tarihinde, armonika adıyla anılan en azından iki çalgı vardır, ama günümüzde bunların en tanınmış olanı, ağız armonıkasıdır. İki armonika, sadece uveun ses vermek üzere akort edilmiş bir dizi su bardağından oluşuyordu. Billur bardakiarın belirli sesleri vermesi, ayrı ayrı düzeyde su doldurmakla sağlanıyor ve sonra ıslatılmış parmaklar, bardakların kenarına sürtiilerek ses çıkarıhyordu. 1761 yılında Benjamin FRANKLİN, ayrı ayrı boylardan bardaklar seçip içiçe dizerek, bir dolaba yatay olarak yerleştirdi. Böylece bir kol ya da pedal çevirerek döndürillebiliyorlardı.

Bardakların ıslak durması ise, dolabın alt kesimine su doldurularak sağlanıyordu. Franklln bu çalgıya armonika (ya da harmonika) adını verdi. bu adı verirken, armoni dediğimiz müzik uyumuna da adını vermiş olan ve düzen ile simetriyi simgeleyen Yunan tanrıçası Harmonika' dan esinlenmiş oluyordu. Beethoven ve Mozart. Franklin'in ses netliği yönünden, pes perdeden çalınan bir küçük borulu orgu andıran bu çalgısı için besteler yaptılar. Çok daha iyi bilinlp tanınan ağız armonikası (ya da mızıka), yüz yılı aşkın bir süre önce oldukça yaygınlaşmıştı, çünkü hem taşınabilir, hem ucuzdur, hem de çalması kolaydır. Bir ucundan tutturulmuş, öteki ucu ise üflenince serbestçe titreşen bir dizi metal dilcikten oluşur. Her dilin perdesi, borulu orgda, obuada ya da öteki boruludilcikli çalgılarda olduğu gibi, içindeki hava sütunuyia değil de, dilin kendi uzunluğuyla ayarlanmıştır. Birbirine yakın iki sıra halinde bulunan dilcikler, delikli bir tahta kutu içine yerleştirilmiştir. Tahta kutu, üzerinde genellikle kabartma süsler ve yapımcının adı bulunan hafif bir metalle kaplıdır. Çalgı, çalınırken tek elle tutulabilecek kadar küçüktür ve yarım sesleri çıkarmak için içine hava üflenir ya da çekinr. Çalan, kullanmak istemediği dilcik boşlugunu örtmek için dilini kullanır. Ağız armonikasının .pompalı ağız mızıkası, adıyla tanınan modelleri de vardır.

Bunlarda iki diziyi birbirinden ayırmak için parmakla çalışan bir düzen bulunur. 
Pompalı bir armonika. Ağızdan iiflenen ham, dilcikleri litreştirerek ses oluşturur. çal(Pnın üst yarısı doğal po►payla açılan allyarisi ise diyez ve bemol sesleri ,ıeriı.( sağda) 
1830'larda Almanya'da yapılmış olan, ilk Trossinger ağız armonikalarından biri. Tabakalar dlikıne kur,şundandir, tahtası elle oyulmuştur ve dilcikler pirinç telden ~inerek yap►lmiştir.ten üstte) 
Pompalı, modern bir armonika. Soldaki pompa perdeyi değiştirir. Kuluılun üzeri çzkarilıniştir.t üstte  


Etiket:

AĞIZ ARMONİKASI NEDİR ,Armonika 

Bu içerik sizi rahatsız ediyor ise ve kaldırılmasını istiyorsanız öneri şikayet bölümünden bize ulaşabilirisiniz. Tıkla bildir.


|| 23 02 2017 Şubat Perşembe